آشنایی با آسانسور هیدرولیکی و انواع آن

تعریف	آسانسور حرکت‌ کننده با فشار روغن و جک هیدرولیکی
کاربرد	مناسب ساختمان‌ های تا ۵ طبقه و کم‌ تردد
مزایا	ایمنی بالا، حرکت آرام، بدون نیاز به موتور خانه در بالا، نصب در چاهک کم‌ ارتفاع
محدودیت‌ ها	سرعت پایین، حساسیت به وزن و دما، عدم مناسب بودن برای ساختمان‌ های پرتردد
سرعت	بین ۰.۵ تا ۲ متر بر ثانیه
فضای لازم	چاهک حداقل ۱۴۰×۱۴۰ سانتی‌ متر، عمق ۵۰-۷۰ سانتی‌ متر، فضای بالاسری ۳۲۰-۳۸۰ سانتی‌ متر
قیمت	متفاوت بر اساس ظرفیت، مدل و تجهیزات
نگهداری	ساده و مقرون‌ به‌ صرفه با دسترسی آسان

به طور کلی می‌توان گفته که آسانسور هیدرولیکی تحت تاثیر جک هیدرولیکی است و از طریق آن به حرکت درمی‌‌آید. قبل از جک هیدورلیکی، روغن یا مایع تحت فشار آن را به سمت بالا حرکت می‌دهد و باعث بالا رفتن آسانسور می‌شود. این نوع آسانسورها نیازی به نصب موتورخانه در بخش بالای چاهک ندارد. آسانسور هیدرولیک امن‌ترین نوع آسانسور محسوب می‌شود و احتمال سقوط آن خیلی کم است.

مشخصات فنی آسانسورهای هیدورلیکی

قبل از انتخاب این گونه آسانسورها توجه به بخش فنی آن‌ها اهمیت زیادی دارد. این نوع آسانسورها بخش‌های مختلفی دارند. مخزن روغن، برد کنترل، پاور یونیت جهت پمپاژ روغن و سنسور از قسمت‌های اصلی این آسانسورها محسوب می‌شود. زمانی که فرمان حرکت به بالا یا پایین آسانسور مشخص شود، سنسور دیتای موجود در این آسانسورها نوع حرکت را مشخص می‌کند. در انتها توسط این دیتاها در هر طبقه، نیروهای تنظیم شده به شیرها وارد می‌شود. به همین دلیل می‌توان گفت که در واقع این فشار مایع موجود در داخل سیلندرها باعث حرکت پیستون می‌شود. به دلیل سوار بودن کابین روی پیستون، آسانسور به حرکت درمی‌آید. مشخصات فنی آسانسور هیدرولیکی به شرح زیر است:

• داشتن سیستم ضد سرقت
• عدم نیاز به گاورنر
• عدم نیاز به ساخت موتورخانه برای نصب
• قابل استفاده و اجرا در چاهک‌های کم ارتفاع
• حرکت بی صدا و سریع
• صرفه جویی در انرژی
• داشتن کارسلینگ برای حمل کابین
• امکان استفاده از برق سه فاز یا تک فاز برای عملکرد بهتر
• داشتن پمپ روغن دنده‌ای و پمپ پرده جهت ساخت پاوریونیت

محتوای مرتبط: تفاوت بالابر و آسانسور چیست؟

نحوه کارکرد آسانسور هیدرولیک

این نوع آسانسور به طور کلی برای ساختمان‌هایی کاربرد دارد که 6 طبقه هستند. زمانی که آسانسور در حال حرکت است، موتور داخل پاور یونیت می‌چرخد و روغن به سیلندر منتقل می‌شود. پس از پمپاژ روغن و پر شدن سیلندر، پیستون در اثر فشار به کاراسلینگ اتصال می‌یابد، از این رو آسانسور به حرکت درمی‌آید. پس از قطع پمپاژ روغن، آسانسور در هر طبقه توقف می‌کند. برای حرکت مجدد آسانسور به سمت پایین باید یک پیام به سمت دریچه‌های فرمان فرستاده شود. فرمان فرستاده شده سوپاپ را باز می‌کند و روغن داخل سیستم به حرکت درمی‌آید. همین امر باعث انتقال نیروی جاذبه و وزن کابین به سیلندر و جک آسانسور شده، در این مواقع روغن از سیلندر خالی می‌شود. برای ایست آسانسور به صورت کامل، می‌بایست سیستم کنترل مرکزی دستور را صادر کند و این دستور باعث بسته شدن سوپاپ آسانسور و متوقف شدن کابین شود.

انواع آسانسورهای هیدرولیکی

آسانسورهای هیدرولیکی به توجه به موارد مختلف دسته بندی می‌شود. به طور معمول این آسانسور بر اساس جک هیدرولیکی و روش کارگزاری بررسی می‌شود. انواع آسانسور برا اساس این دسته بندی شامل موارد زیر است:

• آسانسور هیدرولیک کششی
• آسانسور با جک از زیر به صورت مستقیم
• آسانسور هیدرولیک با جک در بغل مستقیم
• آسانسور هیدورلیک با جک در بغل غیر مستقیم
• آسانسور هیدورلیک با یک جک در بغل مستقیم تلسکوپی
• آسانسور هیدورلیک با دو جک در بغل مستقیم تلسکوپی

ابعاد استاندارد آسانسور هیدرولیکی چقدر است؟

ابعاد آسانسور هیدرولیکی را بسته به ظرفیت و نوع کاربری آن (نفر‌بر، ویلچربر، خودروبر و…) تعیین می‌کنند، اما در این زمینه استانداردهایی برای حداقل فضاهای لازم وجود دارد. حذف قاب وزنه تعادل در آسانسورهای هیدرولیکی باعث می‌شود نیاز به چاه آسانسور نسبت به مدل‌های کششی کمتر باشد و چاهک (Pit) به اندازه‌ای طراحی شود که امکان نصب تجهیزات ایمنی مانند بافر در آن وجود داشته باشد. محتوای مرتبط: تفاوت آسانسورهای هیدرولیکی و کششی چیست؟

ابعاد چاهک (Pit)

مطابق استانداردهای جهانی طراحی و نصب آسانسور هیدرولیکی، حداقل ابعاد چاهک باید به‌گونه‌ای باشد که یک مکعب فرضی با ابعاد ۱۰۰ × ۶۰ × ۵۰ سانتی‌متر داخل آن قرار گیرد، تا فضای ایمن برای بافرها و تجهیزات فراهم شود.

فضای بالاسری آسانسور  (Overhead)

بخش بالاسری (Overhead)، فضای مورد نیاز برای نصب تجهیزات توقف اضطراری، پناه‌گیری و ضربه‌گیرهای کابین و سامانه‌های ایمنی را فراهم می‌کند. برای یک آسانسور هیدرولیکی ۴ نفره، اگر سرعت حرکت را برابر با ۰٫۶۳ متر بر ثانیه در نظر بگیریم، حداقل ۳۶۰ سانتی ‌متر فضای بالاسری لازم داریم. این مقدار برای سرعت‌های بالاتر مانند ۱ متر بر ثانیه به ۳۷۰ سانتی ‌متر و برای سرعت ۱٫۶ متر بر ثانیه به ۳۸۰ سانتی ‌متر افزایش پیدا می‌کند. برای درک بهتر از عملکرد این فضا، باید گفت رعایت این مقادیر برای جلوگیری از برخورد تجهیزات متحرک به سقف چاه و تضمین ایمنی عملکرد آسانسور ضروری است. به طور کلی، ابعاد دقیق آسانسور بسته به سرعت، ظرفیت وزنی و محل نصب (ساختمان‌های نوساز یا قدیمی) ممکن است تغییر کند. به ‌عنوان مثال، برای یک آسانسور هیدرولیکی با ظرفیت ۴ تا ۶ نفر، حداقل ابعاد چاه را حدود ۱۴۰×۱۴۰ سانتی ‌متر پیشنهاد می‌کنند. طراحان لازم است عمق چاهک و ارتفاع سربار را با رعایت استاندارد EN 81-20 و الزامات مقررات ملی ساختمان درباره آسانسورها تنظیم کنند تا ایمنی کافی در شرایط مختلف تضمین شود. در جدول زیر حداقل فضاهای الزامی به‌طور خلاصه آمده است:

بخش آسانسور	حداقل ابعاد استاندارد
ابعاد چاه آسانسور	۱۴۰×۱۴۰ تا ۱۶۰×۱۶۰ سانتی‌ متر (برای ۴ تا ۶ نفر)
عمق چاهک (Pit)	۵۰ تا ۷۰ سانتی ‌متر (در موارد خاص تا ۱۴۰–۱۶۰ cm)
مکعب ایمنی چاهک	۱۰۰×۶۰×۵۰ سانتی ‌متر
ارتفاع سربار (Overhead)	حداقل ۳۲۰ تا ۳۸۰ سانتی‌ متر (بسته به سرعت و سایر پاراکترها متغیر است)

مراحل نصب و اجرایی آسانسور هیدرولیکی

برای اینکه یک آسانسور هیدرولیکی را به ‌صورت اصولی و مطابق با استانداردهای ایمنی نصب کنند، مجموعه‌ای از اقدامات فنی صورت می‌گیرد تا بهره‌برداری از آسانسور با عملکرد روان، ایمن و بدون نقص میسر شود. این مراحل را در ادامه آورده‌ایم.

آماده‌ سازی چاهک و گودال

نخستین مرحله در نصب آسانسور هیدرولیکی، گودبرداری دقیق و مهندسی‌شده چاهک است. عمق چاهک را باید متناسب با نوع آسانسور و ظرفیت آن طراحی کنند تا فضای کافی برای نصب بافرهای ایمنی، سیلندر هیدرولیک و دسترسی فنی سرویسکار در آن فراهم باشد. در همین مرحله، محل دقیق نصب سیلندر (جک هیدرولیک) هم باید تعیین کنند. در پایان، کف چاهک با بتن مسلح صاف و تراز شده تا پایه‌های نگهدارنده جک و سایر قطعات، روی بستری محکم و ایمن نصب شوند. محتوای مرتبط: عیب یابی بالابر و آسانسورهای هیدرولیکی

تقویت دیواره‌ ها و اجرای شاسی

پس از تثبیت کف، دیواره‌های چاهک را توسط سازه‌های فلزی آهنکشی کرده و با این روش، پوشش مقاومی برای آن درست می‌کنند. این کار، برای نصب ریل‌های کابین در محور صحیح، ضرورت دارد. مرحله نصب شاسی ویژه سیلندر شامل تراز دقیق و اعمال پوشش ضدآب اطراف حفره جک است که از نشت آب و آسیب جک جلوگیری می‌کند.

نصب شاسی جک و سیلندر

در این مرحله، شاسی مخصوص جک را، چه از زیر کابین یا در کنار کابین، سوار کرده و سیلندر هیدرولیک را در داخل آن فیکس می‌کنند. سپس اتصالات مربوط به روغن و خطوط هیدرولیکی به پمپ متصل شده و تست اولیه برای بررسی نشتی صورت می‌گیرد.

نصب ریل‌ ها، کابین و پنل الکتریکی

ریل‌های راهنمای کابین را در این مرحله در موقعیت دقیق بر اساس طراحی اصلی مستقر می‌کنند. سپس، کابین روی یوک (Car sling) قرار گرفته و سیستم‌های توقف اضطراری و پاراشوت هم نصب می‌کنند. در آخرین اقدام، بخش‌های کابین و درب‌ها مونتاژ می‌شوند و واحد پمپ و تابلو فرمان (ورودی برق، کنترل‌ها، سنسورها) را نصب می‌کنند.

تست نهایی و تحویل

برای اطمینان از عملکرد ایمن و تضمینی، راه‌اندازی اولیه و فاز تست عملکرد ضروری است. در این مرحله باید حرکت رفت ‌و برگشت، توقف‌ها، ترمز و ایمنی آسانسور با دقت تست شوند. در نهایت بازرسی توسط نهادهای استاندارد و صدور گواهی ایمنی انجام شده و با دریافت تاییدیه‌ها، آسانسور رسماً برای بهره‌برداری تحویل داده می‌شود.

کاربردهای آسانسور هیدرولیکی

آسانسور هیدرولیکی برای انتقال عمودی کابین آسانسور در ساختمان‌هایی با ارتفاع کم، استفاده می‌شوند. زمانی که نیاز باشد اجسام سنگین با وزن زیاد به طبقه‌های بالایی حرکت داده شوند و سرعت آن‌ها اهمیت زیادی نداشته باشد، می‌توان از این آسانسور استفاده کرد. به طور کلی کاربردهای آسانسور هیدورلیکی به شرح زیر است:

• ساختمان اداری چهارطبقه و کم‌تر
• ساختمان مسکونی دارای دو، سه یا چهار طبقه
• استفاده در کلینیک، بیمارستان‌های کوچک و کلینیک بهداشت
• قابل اجرا در کارخانه‌هایی با حمل بار مواد سبک
• آسانسور مراکز تجاری و پانورامای هتل
• قابل نصب در آسانسورها به جای کابین مانند سالن تئاتر

مزایای آسانسور هیدرولیکی

آساسنورهای هیدرولیکی با نیروی کمی از سمت جک حرکت می‌کنند و با قدرت بسیار زیادی باعث حرکت آسانسور می‌شوند. شما می‌توانید از این آسانسورها در هر فضایی استفاده کنید. آسانسور هیدورلیکی در برابر زلزله و آتش‌سوزی دارای ضریب امنیتی بسیار بالایی است. همچنین جهت تعمیر آن‌ها نیازی به پرداخت هزینه‌ زیادی نیست. در این نوع آسانسور، دسترسی به موتور خانه بسیار راحت بوده و به همین دلیل امکان خروج اضطراری فراهم می‌شود. این آسانسور را می‌توان با سرعتی به اندازه یک متر مربع بر ثانیه تنظیم کرد. این وسیله دارای شیر کنترل هیدرولیکی است که ایمنی بالا و هزینه کمی دارد. طراحی این آسانسور به گونه‌ای است که با خنک شدن الکتروموتور به وسیله روغن، گرمای موجود در محیط کارخانه نیز کم می‌شود. قطعات به کار برده شده در این آسانسورها طول عمر بسیار بالایی دارند، از این جهت استهلاک آسانسور بالاتر می‌رود. برای حرکت آسانسور به سمت پایین نیازی نیست موتور آن روشن باشد. سایر مزایای آسانسور هیدرولیک به شرح زیر است:

• بالا بودن ایمنی به دلیل استفاده از جک و کاهش خطر سقوط
• حرکت یکنواخت و ملایم
• توقف آرام در هر طبقه و هم تراز شدن کابین و طبقات
• کاهش هزینه مربوط به ساخت چاه آسانسور
• امکان افزایش دادن فضای کابین آسانسور

معایب آسانسور هیدورلیکی

در کنار مزیت‌هایی که این آسانسور دارد، دارای معایبی نیز هست که نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت. این معایب در زیر شرح داده شده است:

• محدودیت ارتفاع

یکی از معایب آسانسور هیدرولیکی، داشتن محدودیت ارتفاع است. چرا که این آسانسور برای آپارتمان‌هایی مناسب است که نهایت 5 طبقه دارند؛ بنابراین در ساختمان‌های بلندتر عملکرد مناسبی ندارند. برای استفاده از آسانسور در ساختمان‌های مرتفع جک قطورتر و بلندتر لازم است.

• محدودیت سرعت

آسانسور هیدرولیک معمولا تا سرعت 16/0 متر بر ثانیه حرکت می‌کنند. افزایش سرعت فقط در صورت رعایت استاندارد امکان‌پذیر است. البته این سرعت برای ساختمان‌های کم، سرعت مناسبی به شمار می‌رود.

• محدودیت ترافیک

به دلیل کم بودن سرعت این آسانسور، برای ساختمان‌های پرتردد استفاده نمی‌شود. از این رو، چنین آسانسوری برای مراکزی مانند بیمارستان یا مراکز آموزشی اصلا مناسب نیست. از طرفی به دلیل این‌که آسانسور هیدورلیکی با فشار روغن کار می‌کند، استفاده مکرر از آن‌ها باعث خرابی آسانسور می‌شود.

• حساسیت نسبت به وزن

از دیگر معایب آسانسور هیدرولیکی می‌توان به حساس بودن آن نسبت به وزن اشاره کرد. عملکرد شیر کنترل مکانیکال در زمانی که کابین پر یا خالی باشد، با یکدیگر تفاوت دارد. زمانی که وزن بار کم باشد، این تفاوت به چشم نمی‌آید. با پر شدن کابین آسانسور، این تفاوت خودش را نشان می‌دهد.

• حساسیت به دما

اگر سیستم هیدرولیکی بیش از اندازه گرم شود، روغن هیدرولیک غلظتش را از دست می‌دهد. در صورت بروز این مسئله، ممکن است تراز کابین و هر طبقه بهم بخورد یا حتی ممکن است اتفاق دیگری رخ دهد.

اجزای اصلی آسانسور هیدرولیکی

برای شناخت قطعات آسانسور هیدرولیکی، می‌توان آن‌ها را به سه دسته اصلی قطعات هیدرولیکی، مکانیکی و الکتریکی تقسیم‌بندی کرد. در مرکز سیستم یک آسانسور هیدرولیکی، جک هیدرولیک (سیلندر و پیستون) قرار دارد که با فشار روغن، نیروی لازم برای حرکت کابین را فراهم می‌کند. در این قسمت، پاوریونیت شامل موتور الکتریکی، پمپ، مخزن روغن و شیرهای کنترل است که وظیفه‌اش تولید و مدیریت فشار لازم جک است. سیستم کنترل روغن هم توسط شیرهای تعبیه‌شده فعالیت می‌کند تا سرعت و جهت کابین دقیقا تنظیم شود. اجزای مکانیکی آسانسور نیز، شامل کابین و کارسلینگ هستند. کارسلینگ همان قالب فلزی محکمی‌ست که کابین را نگه می‌دارد و حرکت آن روی ریل‌ها را به کمک کفشک‌ها ممکن می‌سازند. ریل‌های راهنما در این بخش با هدف جلوگیری از تکان‌های ناگهانی و در واقع، پایداری کابین نصب شده‌اند. در نهایت، بخش الکتریکی سیستم شامل تابلو فرمان، کابل‌ها و سنسورهاست که ارتباط بین کاربر و سیستم هیدرولیک را میسر می‌کنند.

 آسانسور هیدرولیک چه محدودیت‌ هایی دارد؟

مکانیزم آسانسورهای هیدرولیکی مبتنی بر جک هیدرولیک و جریان سیال است. این سیستم برای ساختمان‌های با تعداد طبقات محدود (معمولاً ۱ تا ۵ طبقه) مناسب است و در ساختمان‌های بلند و برج‌ها عملکرد مطلوب و ایمن ندارد. علاوه بر این، ساخت جک‌های بلند نه تنها از نظر اقتصادی به صرفه نیست، بلکه نظر فنی هم پیچیدگی‌‌های خاص خود را دارد. از سوی دیگر، سرعت حرکت آسانسور هیدرولیکی پایین است  و این موضوع وقتی ترافیک بالاست، زمان انتظار را طولانی کرده و باعث گرم شدن روغن و افت راندمان می‌شود.

انواع موتور آسانسور هیدرولیک

موتورهای آسانسور هیدرولیکی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• موتورهای خشک (هوا خنک): رایج‌ترین نوع موتور آسانسور هیدرولیکی که در پروژه‌های با ارتفاع کم‌تر و طبعا حجم کم‌تر استفاده می‌شوند.
• موتورهای مستغرق (روغن‌ پوش): این نوع موتورها در روغن غوطه‌ورند و برای آسانسورهایی با ارتفاع یا ظرفیت بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند. ساختار موتور مستغرق ضمن خنک‌کنندگی خودکار، در پروژه‌های با وزن زیاد عملکرد بهتر دارد.

سرعت آسانسور هیدرولیک بر اساس استاندارد چقدر است؟

طبق استانداردهای فنی، سرعت معمول آسانسورهای هیدرولیکی مسافربر بین ۰٫5 تا 2 متر بر ثانیه است. این مولفه، به نوع شیرهای مکانیکی و الکترومکانیکی و قدرت موتور بستگی دارد که میزان نرمی حرکت و سرعت را تغییر می‌دهند. در نتیجه انتخاب تجهیزات درست مانند نوع شیر، کیفیت پمپ و جک، موتور و سیستم خنک‌کننده مستقیما بر سرعت و عملکرد حرکتی آسانسور اثرگذار است. محتوای مرتبط: بالابر یا آسانسور جکی

قیمت انواع آسانسور هیدرولیکی

قیمت آسانسور هیدورلیکی در هر ساختمان با توجه به عوامل مختلفی معین می‌شود. به طور کلی قیمت نصب و راه‌اندازی آسانسور هیدورلیکی توسط شرکت سازنده اعلام می‌گردد. فاکتورهایی از جمله مدل آسانسور، مدل موتور، توان ورودی، مقدار برق مصرفی، اندازه کابین آسانسور و عملکرد آن همگی بر قیمت این دستگاه تاثیر گذار هستند. البته توجه داشته باشید که قیمت آسانسور هیدورلیکی با آسانسور کششی در رقابت است.

نکات مهم در انتخاب آسانسور هیدرولیکی

آسانسور هیدرولیکی به دلیل داشتن سیستم ضد سرقت و سرعت پایین در حرکت، برای ساختمان‌هایی مناسب است که ارتفاع کمی داشته و کم تردد هستند. برای خرید یک آسانسور هیدرولیکی باکیفیت می‌بایست به شرکت‌های معتبر مراجعه کنید. چرا که این شرکت‌ها ایمنی ساکنین را در نظر گرفته و برای جلب رضایت مشتریان، این دستگاه را با بهترین متریال تولید کرده و به فروش می‌رسانند. همچنین نصب آسانسور هیدرولیکی نیز اهمیت بسیاری دارد و باید توسط افراد ماهری نصب شود. هنگام انتخاب این آسانسور باید به عواملی مانند نوع آسانسور، مدل آن، نحوه عملکرد و موتور آن توجه ویژه‌ای داشته باشید تا بهترین آسانسور هیدرولیکی را تهیه کنید. برای کسب اطلاعات بیشتر و سفارش بالابر می توانید از سایت ژیار صنعت کمک بگیرید.